Supplementen

Mineralen zijn voedingsstoffen die je lichaam nodig heeft om goed te werken. Ze komen voor in kleine hoeveelheden in je eten en drinken, maar ze spelen een grote rol. Zonder voldoende mineraalrijke voeding kan je lichaam minder goed groeien, herstellen en functioneren. Toch weten veel mensen weinig over deze stoffen. Hoe zit dat precies? En hoe zorg je dat je genoeg binnenkrijgt? Wat mineralen doen in je lichaam Je lichaam heeft mineralen nodig voor allerlei processen. Calcium zorgt voor sterke botten en tanden. Magnesium helpt je spieren en zenuwen goed samenwerken. IJzer zorgt ervoor dat je bloed zuurstof kan vervoeren. Kalium speelt een rol bij een gezonde bloeddruk. Elk mineraal heeft een eigen taak, en die taken zijn allemaal nodig om je lichaam gezond te houden. Sommige mineralen heb je in grotere hoeveelheden nodig, zoals calcium en kalium. Andere stoffen, zoals jodium, zink of selenium, heb je maar in hele kleine hoeveelheden nodig. Die laatste groep heet spoorelementen. Maar ook al heb je er maar weinig van nodig, een tekort kan toch voor problemen zorgen. Welke voeding rijk is aan mineralen Groente en fruit zijn een goede bron van kalium en magnesium. Denk aan bananen, spinazie, broccoli en aardappelen. Zuivelproducten zoals melk, yoghurt en kaas leveren veel calcium. Ook brood en volkoren graanproducten dragen bij aan je dagelijkse inname van magnesium en ijzer. Vlees en vis zijn rijk aan ijzer, zink en selenium. Schelpdieren zoals mosselen bevatten opvallend veel zink en magnesium. Noten en zaden zijn ook een goede aanvulling, want ze bevatten verschillende mineralen tegelijk. Natrium, een mineraal dat je lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft, zit in bijna alle bewerkte producten. Daar eet de meeste mensen in Nederland juist te veel van. Een gevarieerd voedingspatroon met veel onbewerkte producten helpt je om de juiste balans te vinden. Wanneer je lichaam een tekort kan krijgen Een tekort aan bepaalde voedingsstoffen komt vaker voor dan je denkt. IJzertekort is een van de meest voorkomende tekorten wereldwijd. Vrouwen die menstrueren hebben een verhoogde behoefte aan ijzer, net als zwangere vrouwen. Mensen die weinig of geen dierlijke producten eten, lopen een groter risico op een tekort aan ijzer, zink en calcium. Bij een calciumtekort worden botten na verloop van tijd minder sterk, wat het risico op botontkalking vergroot. Een tekort aan jodium kan invloed hebben op de schildklier, die een grote rol speelt bij je stofwisseling. Als je vermoedt dat je te weinig van bepaalde stoffen binnenkrijgt, kan een bloedonderzoek bij de huisarts duidelijkheid geven. Zomaar supplementen nemen is niet altijd verstandig, want te veel van sommige mineralen kan ook schadelijk zijn. Hoe je voldoende mineralen binnenkrijgt met je dagelijkse eten Voor de meeste mensen geldt dat een gevarieerd en gebalanceerd eetpatroon genoeg biedt. Het Voedingscentrum raadt aan om dagelijks groente, fruit, volkoren producten, zuivel, peulvruchten, noten en vis te eten. Dat klinkt als veel, maar het gaat erom dat je afwisselt. Wie elke dag iets anders eet, krijgt automatisch meer verschillende voedingsstoffen binnen. Plantaardige bronnen van ijzer, zoals spinazie of linzen, worden door het lichaam iets minder goed opgenomen dan ijzer uit vlees. Door er iets met vitamine C bij te eten, zoals een glas sinaasappelsap of een paprika, neemt je lichaam het ijzer beter op. Kleine aanpassingen in je eetpatroon kunnen dus al een groot verschil maken. Je hoeft geen ingewikkeld dieet te volgen om goed voor je lichaam te zorgen. Veelgestelde vragen over mineralen Wat is het verschil tussen mineralen en vitamines?Mineralen en vitamines zijn allebei voedingsstoffen die je lichaam nodig heeft, maar ze zijn chemisch gezien anders. Vitamines zijn organische stoffen die je lichaam zelf soms gedeeltelijk kan aanmaken, zoals vitamine D. Mineralen zijn anorganische stoffen die altijd uit voeding of drinken moeten komen. Ze worden niet afgebroken door koken of bewaren, terwijl vitamines dat soms wel worden. Kan je te veel mineralen binnenkrijgen?Ja, van sommige mineralen kun je te veel binnenkrijgen, vooral als je supplementen gebruikt. Te veel natrium verhoogt bijvoorbeeld de bloeddruk. Een overdosis aan ijzer kan de lever beschadigen. Via normale voeding is een overdosis zeldzaam, maar bij het gebruik van voedingssupplementen is het verstandig om niet zomaar hoge doses te nemen zonder advies van een arts of diëtist. Hebben kinderen andere behoeften aan mineralen dan volwassenen?Kinderen hebben in verhouding tot hun lichaamsgewicht een hoge behoefte aan bepaalde stoffen, vooral calcium en ijzer. Calcium is belangrijk voor de groei van botten en tanden. IJzer speelt een rol bij de aanmaak van rode bloedcellen en de ontwikkeling van de hersenen. Een gevarieerd eetpatroon met zuivel, groente, volkoren producten en vlees of vis dekt voor de meeste kinderen de dagelijkse behoefte. Wat zijn spoorelementen?Spoorelementen zijn mineralen die je lichaam maar in hele kleine hoeveelheden nodig heeft. Voorbeelden zijn jodium, selenium, zink, fluoride en koper. Ondanks die kleine hoeveelheden spelen ze een belangrijke rol. Jodium is nodig voor een goed werkende schildklier. Selenium helpt cellen te beschermen. Zink ondersteunt het immuunsysteem. Een tekort aan spoorelementen kan dus wel degelijk gevolgen hebben voor je gezondheid.

Eiwitpoeder is tegenwoordig in veel keukens en sporttassen te vinden. Toch weten mensen vaak niet precies wat het is, hoe je het gebruikt en of het echt iets toevoegt. Er zijn veel soorten, merken en smaken op de markt. Dat maakt de keuze soms verwarrend. In deze tekst lees je op een duidelijke manier wat je moet weten voordat je een pot koopt. Wat eiwitpoeder precies is en waar het vandaan komt Eiwitten zijn bouwstoffen voor je lichaam. Ze zitten van nature in voeding zoals vlees, vis, eieren, zuivel en peulvruchten. Proteïnepoeder is een geconcentreerde vorm van eiwitten die uit die voedingsbronnen wordt gewonnen. De meest verkochte variant is whey, ook wel wei-eiwit genoemd. Dit is een bijproduct van de kaasbereiding. Melk bestaat uit twee eiwitten: caseïne en wei. Bij het maken van kaas wordt de caseïne gebruikt en blijft de wei over. Die wei wordt gefilterd, gedroogd en verwerkt tot poeder. Er zijn drie vormen: concentraat, isolaat en hydrolisaat. Concentraat bevat meer vetten en koolhydraten dan isolaat. Isolaat is verder gezuiverd en bevat meer eiwit per gram. Hydrolisaat is voorverteerd en wordt daardoor sneller opgenomen door het lichaam. Naast wei bestaan er ook plantaardige varianten, zoals eiwitpoeder op basis van erwten, rijst of hennep. Deze zijn geschikt voor mensen die geen dierlijke producten eten. Wanneer proteïneshakes zinvol zijn en wanneer niet Sporters gebruiken proteïnepoeder omdat spieren na een training eiwitten nodig hebben om te herstellen en te groeien. Wanneer je regelmatig traint en moeite hebt om genoeg eiwit via gewone voeding binnen te krijgen, kan een shake een handige aanvulling zijn. Volwassenen hebben gemiddeld 0,8 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag nodig. Mensen die intensief sporten hebben meer nodig, soms tot 1,6 à 2 gram per kilogram. Een shake kan dan helpen om die behoefte bij te houden. Tegelijkertijd is poeder geen wondermiddel. Als je al genoeg eiwitten binnenkrijgt via je maaltijden, voegt een shake weinig toe. Het is ook geen vervanger van een gevarieerde maaltijd. Volwaardige voeding bevat naast eiwitten ook vezels, vitamines en mineralen die in poeder ontbreken. Een shake is dus een aanvulling, geen vervanging. Hoe je een goede keuze maakt tussen alle merken De markt voor proteïnesupplementen is groot. Merken als Vital Nutrition, XXL Nutrition, Nutribites en Body en Fit worden vaak vergeleken op eiwitgehalte, smaak, oplosbaarheid en prijs. Bij het kiezen van een poeder is het slim om te kijken naar het eiwitgehalte per portie. Een goede proteïnepoeder bevat minimaal 20 gram eiwit per portie van 30 gram. Let ook op de ingrediëntenlijst. Sommige producten bevatten veel toegevoegde suikers of kunstmatige stoffen. Hoe korter de lijst met onbekende toevoegingen, hoe beter. De smaak is persoonlijk, maar chocolade en vanille zijn de meest populaire keuzes. Oplossen doet een kwalitatief poeder goed in water of melk, zonder klonters. Prijs verschilt sterk per merk. Duurdere producten zijn niet altijd beter. Een prijs van rond de één euro per portie is heel normaal in het middensegment. Mogelijke bijwerkingen en waar je op moet letten Voor de meeste gezonde mensen is het gebruik van proteïnesupplementen veilig. Toch zijn er situaties waarbij je voorzichtig moet zijn. Mensen met een nierziekte mogen niet zomaar extra eiwitten innemen zonder advies van een arts. Een hoge inname van eiwitten kan de nieren extra belasten. Lactose-intolerantie kan ook een rol spelen. Whey concentraat bevat nog kleine hoeveelheden lactose. Isolaat bevat dat nauwelijks en is daardoor beter geschikt voor mensen die gevoelig zijn voor melksuiker. Sommige mensen krijgen een opgeblazen gevoel of buikpijn bij het gebruik van proteïneshakes. Dat kan komen door bepaalde zoetstoffen in het poeder, zoals sorbitol of maltitol. Als je klachten hebt, is het verstandig om een ander merk of een andere variant te proberen. Tot slot is het goed om te weten dat supplementen in Nederland niet worden gecontroleerd zoals medicijnen. Het is daarom slim te kiezen voor merken die hun producten laten testen door onafhankelijke laboratoria. Veelgestelde vragen over eiwitpoeder Hoeveel eiwitpoeder mag je per dag gebruiken? De meeste mensen hebben genoeg aan één of twee porties per dag. Meer dan twee shakes per dag is voor gewone sporters zelden nodig. De rest van je eiwitbehoefte kun je beter aanvullen via gewone voeding zoals vlees, vis, eieren of peulvruchten. Kan ik eiwitpoeder ook gebruiken als ik niet sport? Je kunt proteïnepoeder gebruiken zonder te sporten, maar het heeft dan minder meerwaarde. Als je via je gewone maaltijden al genoeg eiwitten binnenkrijgt, heeft een extra shake weinig zin. Het levert wel calorieën, wat meegenomen moet worden als je op je gewicht let. Is plantaardig proteïnepoeder even goed als whey? Plantaardig proteïnepoeder, zoals die op basis van erwten of rijst, is voor de meeste mensen een prima alternatief. Het bevat soms iets minder van bepaalde aminozuren dan whey, maar door twee plantaardige bronnen te combineren, zoals rijst en erwten, krijg je een volledig aminozuurprofiel. Voor sporters is het verschil in de praktijk klein. Op welk moment van de dag neem je het best een eiwitshake? Het tijdstip maakt minder uit dan vroeger werd gedacht. Lang gold de regel dat je binnen dertig minuten na het sporten een shake moest nemen. Uit nieuwer onderzoek blijkt dat de totale eiwitinname over de dag belangrijker is dan het exacte moment. Een shake na het sporten is prima, maar ook als ontbijt of tussendoortje werkt het goed.

Niet ieder supplement is voor iedereen nodig, maar een aantal basisvitamines raadt het Voedingscentrum aan voor vrijwel iedereen. Denk aan vitamine D, foliumzuur, vitamine B12, calcium en omega 3. Welke supplementen jij precies nodig hebt, hangt af van je leeftijd, leefstijl en persoonlijke situatie. In dit artikel lees je hoe je de juiste keuze maakt. Waarom zou je supplementen gebruiken? Voedingssupplementen zijn producten met een hoge concentratie aan vitamines, mineralen of andere voedingsstoffen. Ze zijn bedoeld als aanvulling op je dagelijkse voeding, niet als vervanging. In theorie haal je alle benodigde voedingsstoffen uit je eten, maar in de praktijk lukt dat niet altijd. Wie weinig buiten komt, weinig gevarieerd eet of in een bepaalde levensfase zit, loopt een grotere kans op tekorten. De supplementen die bijna iedereen nodig heeft Het Voedingscentrum beveelt een aantal supplementen aan voor de algemene bevolking. Dit zijn de meest bekende: Vitamine D: Vooral in de herfst en winter maakt je huid te weinig vitamine D aan door gebrek aan zonlicht. Ouderen, mensen met een donkere huid en mensen die weinig buiten komen hebben het hele jaar door een verhoogd risico op een tekort. Foliumzuur: Dit B-vitamine is belangrijk voor vrouwen die zwanger willen worden of zijn. Het verlaagt de kans op open ruggetje bij de baby. Vitamine B12: Dit vitamine zit vooral in dierlijke producten. Veganisten en vegetariërs lopen een groter risico op een tekort en doen er goed aan dit aan te vullen. Omega 3: Vetzuren die van nature in vette vis zitten. Wie nooit of zelden vis eet, kan baat hebben bij een omega 3-supplement. Calcium: Belangrijk voor sterke botten en tanden. Wie weinig zuivel eet, haalt dit soms moeilijk uit voeding alleen. Welke supplementen kopen in een bijzondere situatie? Sommige situaties vragen om een specifiek supplement of een hogere dosering. Een paar voorbeelden: Ben je zwanger of wil je dat worden? Dan zijn foliumzuur en vitamine D de twee meest aanbevolen supplementen. Je verloskundige of huisarts kan je verder begeleiden in wat jij precies nodig hebt. Sport je intensief? Dan kan magnesium een zinvolle aanvulling zijn. Magnesium speelt een rol bij spierfunctie en energieaanmaak. Wie veel zweet, verliest ook meer magnesium. Ben je ouder dan 70? Dan is de aanbeveling voor vitamine D hoger dan voor jongere volwassenen. Je lichaam neemt vitamine D op hogere leeftijd minder goed op. Eet je plantaardig? Dan is vitamine B12 bijna altijd nodig, en kan je ook baat hebben bij vitamine D, calcium, ijzer, zink en jodium, afhankelijk van je dieet. Waar let je op bij het kopen van supplementen? Het aanbod aan supplementen is groot. Niet elk product is even betrouwbaar of nuttig. Let op het volgende als je supplementen wilt kopen: Dosering: Controleer of de dosering klopt met de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Meer is niet altijd beter. Van sommige vitamines kun je te veel binnenkrijgen, wat schadelijk kan zijn. Vorm: Sommige mineralen en vitamines worden beter opgenomen in een bepaalde vorm. Magnesiumcitraat wordt bijvoorbeeld beter opgenomen dan magnesiumoxide. Keurmerk of certificering: Kies voor producten van betrouwbare merken die transparant zijn over hun ingrediënten. Keurmerken op de verpakking kunnen helpen bij het beoordelen van kwaliteit. Prijs: Duurdere supplementen zijn niet automatisch beter. Vergelijk de ingrediënten en doseringen, niet alleen de prijs. Gebruik: Neem supplementen bij voorkeur volgens de aanwijzingen op de verpakking. Sommige vitamines neem je het best bij een maaltijd in, andere op een lege maag. Populaire supplementen van dit moment Naast de klassieke vitamines en mineralen zijn er een aantal supplementen die de laatste jaren veel aandacht krijgen. De meest gevraagde zijn CBD-olie, kurkuma, probiotica, collageen en magnesium. Elk van deze supplementen heeft unieke eigenschappen. Collageen wordt veel gebruikt voor huid, haar en gewrichten. Probiotica zijn gericht op de darmflora. Kurkuma heeft een mogelijk ontstekingsremmende werking. Of deze supplementen ook echt wat voor jou doen, verschilt per persoon en situatie. Zo kies je het juiste supplement voor jou Weet je niet goed welke supplementen jij nodig hebt? Begin dan met een paar praktische stappen: Kijk eerst naar je eetpatroon. Wat eet je weinig of nooit? Daar kunnen tekorten ontstaan. Denk na over je levensstijl. Kom je weinig buiten? Eet je plantaardig? Ben je intensief bezig met sport? Houd rekening met je levensfase. Zwangerschap, ouderdom of een ziekte kunnen je behoefte veranderen. Twijfel je? Vraag je huisarts om een bloedonderzoek. Zo weet je zeker of je een tekort hebt voordat je begint met supplementen. Begin niet met te veel tegelijk. Start met de meest voor de hand liggende aanvulling en bouw van daaruit op. De meeste mensen hebben baat bij één of twee gerichte supplementen in plaats van een hele reeks. Kies bewust, koop kwaliteit en gebruik supplementen zoals bedoeld: als aanvulling op een gevarieerd voedingspatroon. Veelgestelde vragen Welke supplementen heeft vrijwel iedereen nodig? Het Voedingscentrum raadt aan om in elk geval te letten op voldoende vitamine D, vitamine B12, foliumzuur, calcium en omega 3. Of je deze supplementen daadwerkelijk nodig hebt, hangt af van je eetpatroon en levensstijl. Kun je te veel supplementen gebruiken? Ja, van sommige vitamines en mineralen kun je te veel binnenkrijgen. Dat geldt met name voor vetoplosbare vitamines zoals vitamine A, D, E en K. Deze worden opgeslagen in het lichaam en kunnen bij langdurig hoge inname schadelijk zijn. Houd je aan de aanbevolen dosering op de verpakking. Moet ik eerst naar de dokter voordat ik supplementen koop? Voor de meeste basisvitamines is dat niet nodig. Maar als je denkt dat je een specifiek tekort hebt, of als je medicijnen gebruikt, is het slim om eerst je huisarts te raadplegen. Een bloedonderzoek kan aantonen of er echt een tekort is. Zijn dure supplementen beter dan goedkope? Niet automatisch. Een hogere prijs zegt weinig over de kwaliteit. Vergelijk liever de ingrediënten, de dosering en de vorm van de werkzame stoffen. Soms is een goedkoper alternatief even goed, soms kiest een duurdere variant voor een beter opneembare vorm van het ingrediënt. Wanneer merk ik effect van supplementen? Dat verschilt per supplement en per persoon. Bij een duidelijk tekort kunnen sommige mensen al na een paar weken verbetering merken. Supplementen die preventief worden gebruikt, hebben vaak geen direct merkbaar effect. Geef het in elk geval voldoende tijd voordat je conclusies trekt.

Je lichaam heeft dertien verschillende vitaminen nodig om goed te kunnen functioneren. Dat klinkt als veel, maar als je gevarieerd eet, krijg je de meeste vitaminen al vanzelf binnen. Vitaminen zijn voedingsstoffen die je lichaam niet zelf kan aanmaken, of niet in voldoende hoeveelheid. Daarom moet je ze uit eten halen. Ze zijn onmisbaar voor een normale groei, een goede weerstand en allerlei processen in je lichaam. Welke vitaminen heeft het lichaam nodig? De dertien vitaminen die je lichaam nodig heeft, zijn verdeeld in twee groepen: vetoplosbare vitaminen en wateroplosbare vitaminen. Vetoplosbare vitaminen worden opgeslagen in je vetweefsel en lever. Wateroplosbare vitaminen worden niet opgeslagen en verlaat je lichaam via de urine. Dat betekent dat je de wateroplosbare vitaminen regelmatig via voeding moet aanvullen. De vetoplosbare vitaminen zijn vitamine A, D, E en K. De wateroplosbare vitaminen zijn vitamine C en de acht B-vitaminen: B1, B2, B3, B5, B6, B8, B11 en B12. Wat doet elke vitamine in je lichaam? Elke vitamine heeft een eigen taak. Hieronder zie je wat de bekendste vitaminen voor je doen: Vitamine A is goed voor je ogen, huid en weerstand. Je vindt het in zuivel, lever en vette vis. Vitamine D helpt je lichaam calcium op te nemen en houdt je botten sterk. Je huid maakt vitamine D aan bij blootstelling aan zonlicht. In voeding zit het vooral in vette vis, eieren en margarine. Vitamine E beschermt cellen tegen schade. Je haalt het uit noten, zaden en plantaardige oliën. Vitamine K is nodig voor de bloedstolling en voor sterke botten. Groene bladgroenten zijn een goede bron. Vitamine C ondersteunt je weerstand en helpt bij de aanmaak van bindweefsel. Fruit en groenten bevatten veel vitamine C. Vitamine B1 helpt je lichaam energie uit koolhydraten te halen. Je vindt het in volkorenproducten en peulvruchten. Vitamine B2 speelt een rol bij de energiestofwisseling en ondersteunt de huid en ogen. Vitamine B6 helpt bij de aanmaak van rode bloedcellen en de werking van het zenuwstelsel. Vitamine B11 (foliumzuur) is belangrijk voor de aanmaak van DNA en celdeling. Zwangere vrouwen hebben extra foliumzuur nodig voor een goede ontwikkeling van het ongeboren kind. Vitamine B12 is nodig voor een goed zenuwstelsel en de aanmaak van rode bloedcellen. Het zit bijna uitsluitend in dierlijke producten zoals vlees, vis, eieren en zuivel. Wanneer krijg je een tekort? De meeste mensen krijgen via een gevarieerd en gezond voedingspatroon genoeg vitaminen binnen. Toch kan een tekort ontstaan als je weinig gevarieerd eet, bepaalde voedingsmiddelen mijdt of een verhoogde behoefte hebt. Mensen die volledig plantaardig eten, lopen meer kans op een tekort aan vitamine B12, omdat dat bijna alleen in dierlijke producten zit. Ouderen maken vaak minder goed vitamine D aan via de huid. Zwangere vrouwen hebben extra foliumzuur nodig. Een tekort kan leiden tot vermoeidheid, een verminderde weerstand, huidproblemen of andere klachten. Welke klachten optreden, hangt af van welke vitamine tekortschiet. Heb je vitamine-supplementen nodig? Voor de meeste mensen is een supplement niet nodig als ze gezond en gevarieerd eten. Toch zijn er groepen waarvoor een supplement wel zinvol kan zijn. De Gezondheidsraad adviseert onder andere: Vitamine D voor kinderen tot vier jaar, ouderen boven de zeventig, mensen met een donkere huidskleur en mensen die weinig buiten komen. Foliumzuur voor vrouwen die zwanger willen worden of zijn. Vitamine B12 voor mensen die geen of weinig dierlijke producten eten. Twijfel je of jij genoeg vitaminen binnenkrijgt? Een huisarts kan via een bloedtest controleren of er sprake is van een tekort. Zo krijg je alle vitaminen binnen via voeding Je hoeft geen ingewikkeld schema te volgen om alle vitaminen binnen te krijgen. Een paar eenvoudige gewoontes helpen al een heel eind: Eet elke dag twee ons groenten en twee stuks fruit. Kies voor volkorenbrood en volkorenproducten. Eet twee keer per week vis, waarvan één keer vette vis zoals zalm of makreel. Gebruik zuivel of zuivelvervangers die verrijkt zijn met vitamine B12 en D. Eet regelmatig noten, zaden en peulvruchten. Kom dagelijks een kwartier buiten om vitamine D aan te maken via zonlicht. Variatie is het sleutelwoord. Hoe meer verschillende voedingsmiddelen je eet, hoe groter de kans dat je alle vitaminen binnenkrijgt die je lichaam nodig heeft. Veelgestelde vragen Welke vitamine missen mensen in Nederland het meest? In Nederland is een tekort aan vitamine D het meest voorkomend. Dat komt doordat de zon in Nederland een groot deel van het jaar te laag staat om voldoende vitamine D via de huid aan te maken. Ouderen, mensen met een donkere huidskleur en mensen die weinig buiten komen lopen het meeste risico. Kan ik te veel vitaminen binnenkrijgen? Van wateroplosbare vitaminen zoals vitamine C en de B-vitaminen is een overdosis via voeding vrijwel niet mogelijk. Je lichaam scheidt het overschot uit via de urine. Bij vetoplosbare vitaminen zoals vitamine A en D kan een te hoge inname via supplementen wel problemen geven, omdat die worden opgeslagen in het lichaam. Volg daarom altijd de aanbevolen dosering op de verpakking. Hebben kinderen dezelfde vitaminen nodig als volwassenen? Kinderen hebben dezelfde soorten vitaminen nodig als volwassenen, maar de hoeveelheden verschillen. Kinderen hebben relatief meer nodig voor hun groei en ontwikkeling. De Gezondheidsraad adviseert voor kinderen tot vier jaar een dagelijks supplement met vitamine D en vitamine K. Is vitamine B12 alleen te vinden in vlees? Vitamine B12 zit bijna uitsluitend in dierlijke producten zoals vlees, vis, eieren en zuivel. Plantaardige producten bevatten van nature geen vitamine B12. Mensen die volledig plantaardig eten, hebben daarom een supplement of verrijkte producten nodig om een tekort te voorkomen.

Een retournering is iets wat bijna iedereen weleens meemaakt. Je bestelt iets online, het past niet, de kleur valt tegen of het product is beschadigd. Dan wil je het gewoon terugsturen. Maar hoe werkt dat precies? Wat zijn je rechten? En waar moet je op letten? Dit blog legt het stap voor stap uit, zodat je precies weet wat je kunt verwachten. Je rechten bij het terugsturen van een aankoop In Nederland heb je bij online aankopen het recht om een product binnen 14 dagen terug te sturen, zonder dat je daar een reden voor hoeft te geven. Dit heet het herroepingsrecht. De termijn van 14 dagen begint op de dag dat je het pakket ontvangt. Let op: sommige webshops hanteren een langere termijn, maar 14 dagen is het wettelijke minimum. Als je na die periode een terugzending wilt doen, ben je afhankelijk van het beleid van de winkel. Dat beleid verschilt per webshop, dus het loont om dit van tevoren te lezen. Na het terugsturen heeft de verkoper 14 dagen de tijd om het aankoopbedrag terug te betalen. Kosten bij het terugsturen van een pakket Veel mensen denken dat terugsturen altijd gratis is, maar dat is niet altijd zo. In veel gevallen zijn de kosten voor het retour sturen voor rekening van de koper, tenzij de webshop aangeeft dit gratis te doen. Bij sommige webshops betaal je een vast bedrag voor het retourlabel. Dat kan variëren van een paar euro tot meer dan vijf euro per pakket. Het is slim om dit te controleren voordat je iets bestelt, zeker als je twijfelt of het product wel bij je past. Gratis retouren zijn een bewuste keuze van de webshop en staan apart vermeld in de voorwaarden. Als je twijfelt, kun je ook contact opnemen met de klantenservice van de winkel. Zo verloopt een terugzending in de praktijk Het terugsturen van een aankoop gaat tegenwoordig bij de meeste webshops via een vast stappenplan. Eerst geef je aan welke artikelen je wilt terugsturen, vaak via een online formulier of de app van de webshop. Daarna ontvang je een retourlabel, dat je uitprint of digitaal toont bij een afhaalpunt. Je verpakt het product zorgvuldig, plakt het label op het pakket en brengt het naar een pakketpunt of postbode. Sommige webshops bieden meerdere opties aan, zoals afgifte bij een winkel, ophalen aan huis of inleveren bij een automaat. Bewaar altijd je bewijs van afgifte totdat je de terugbetaling hebt ontvangen. Zo kun je aantonen dat je het pakket daadwerkelijk hebt ingeleverd als er iets misgaat. Wanneer een terugzending niet mogelijk is Niet elk product kan worden teruggestuurd. Er zijn uitzonderingen op het herroepingsrecht. Zo kun je producten die speciaal voor jou zijn gemaakt, zoals gepersonaliseerde artikelen, niet zomaar terugsturen. Hetzelfde geldt voor verzegelde producten die om hygiënische redenen niet retour kunnen, zoals oordopjes of ondergoed dat al gedragen is. Ook digitale producten die al zijn gedownload of gebruikt, vallen vaak buiten de terugstuurmogelijkheden. Bij voedsel, bloemen en andere bederfelijke producten gelden ook andere regels. De webshop is verplicht om je hier vooraf duidelijk over te informeren. Lees de algemene voorwaarden dus altijd even door voordat je iets bestelt, zodat je weet waar je aan toe bent. Veelgestelde vragen Hoe lang heb ik de tijd om een online aankoop terug te sturen? Bij online aankopen heb je in Nederland wettelijk 14 dagen de tijd om een product terug te sturen. Deze periode begint op de dag dat je het pakket ontvangt. Sommige webshops bieden een langere periode aan, maar 14 dagen is het minimum waar je altijd recht op hebt. Moet ik altijd zelf de verzendkosten betalen bij een terugzending? Of je de verzendkosten zelf moet betalen bij een terugzending hangt af van het beleid van de webshop. Wettelijk gezien mag de webshop de kosten voor het terugsturen bij jou neerleggen, tenzij ze hebben beloofd dit gratis te doen. Check dit dus altijd in de voorwaarden van de winkel voordat je iets bestelt. Wat moet ik doen als mijn terugbetaling uitblijft? Als je terugbetaling uitblijft na een terugzending, neem dan contact op met de klantenservice van de webshop. De verkoper heeft na ontvangst van het pakket 14 dagen de tijd om het bedrag terug te storten. Heb je na die tijd nog niets ontvangen, dan kun je een officiële klacht indienen bij de Autoriteit Consument en Markt of via het Europees ODR platform voor online geschillen. Kan ik ook een product terugsturen als ik het gewoon niet mooi vind? Ja, bij online aankopen mag je een product binnen de wettelijke termijn terugsturen zonder opgave van reden. Je hoeft dus niet te zeggen waarom je het wilt terugsturen. Dit recht geldt alleen voor aankopen op afstand, zoals via een webshop. Bij aankopen in een fysieke winkel heb je dit recht niet automatisch.

Veel goede stoffen in een klein zaadje Wie een eetlepel chiazaad bekijkt, ziet misschien niet veel bijzonders. Toch zit het boordevol waardevolle stoffen. Chiazaad bevat vezels, gezonde vetten en verschillende vitaminen en mineralen. Door het hoge gehalte aan vezels draagt chiazaad bij aan een gezonde spijsvertering. De vezels zorgen ervoor dat je darmwerking goed blijft en geven je daarnaast een vol gevoel. Dit kan helpen om minder te snoepen en gezonder te eten. Ook bevat chiazaad omega-3 vetzuren. Deze goede vetten komen normaal vooral voor in vis. Daardoor is chiazaad extra interessant voor mensen die minder of geen vis eten. In chiazaad vind je daarnaast calcium, wat goed is voor botten en tanden, en magnesium, dat belangrijk is voor spieren en de energie in je lichaam. Eenvoudig te gebruiken in je eten Er zijn veel manieren om chiazaad aan je dagelijks eten toe te voegen. Je kunt het bijvoorbeeld door de yoghurt, vla of pap mengen. Ook past het goed in een smoothie of over een salade. Chiazaad heeft weinig smaak van zichzelf. Daardoor kun je het mengen met veel verschillende soorten eten zonder dat het overheerst. Soms laten mensen chiazaad even in water weken. Het zaadje neemt dan vocht op en wordt een beetje geleiachtig. Zo maak je makkelijk een pudding, een ontbijtje of een toetje. Door de structuur kun je het ook gebruiken als verdikker in bakrecepten of sauzen. Mogelijke voordelen voor je gezondheid Steeds meer mensen lezen dat chiazaad gezond is vanwege de voedingsstoffen die erin zitten. Door de vele vezels helpt het je darmen goed te werken en kun je een voller gevoel ervaren na een maaltijd. De omega-3 vetten in het zaadje zijn belangrijk voor het hart en de bloedvaten. Sommige mensen gebruiken chiazaad om hun cholesterol op peil te houden. Ook voor botten en spieren is chiazaad een goede toevoeging door het calcium en magnesium. Langdurig gebruik van chiazaad kan bijdragen aan een gevarieerd voedingspatroon. Toch is het niet zo dat je alleen op chiazaad kunt vertrouwen voor een gezond lichaam. Ook andere producten leveren belangrijke voedingsstoffen. Zie chiazaad dus als een handige aanvulling en niet als een wondermiddel. Waar je op moet letten bij het gebruik van chiazaad Hoewel chiazaad gezond kan zijn, is er wel iets om op te letten. Door de vele vezels kun je last krijgen van je buik als je in één keer veel eet of niet genoeg drinkt. Het is slim om rustig te beginnen met kleine hoeveelheden, bijvoorbeeld een eetlepel per dag. Daarbij is het goed om water te drinken zodat de vezels hun werk kunnen doen en je darmen soepel blijven werken. Chiazaad kan vocht opnemen en uitzetten in de maag. Voor mensen die moeite hebben met slikken is dat belangrijk om te weten. Als je bloedverdunnende medicijnen gebruikt, praat dan eerst met je huisarts. De omega-3 vetten in chiazaad kunnen een klein effect hebben op het bloed. Veelgestelde vragen over chiazaad gezond Kun je chiazaad rauw eten? Ja, chiazaad kun je rauw eten. Je kunt het bijvoorbeeld strooien over yoghurt, pap of een salade. Goed kauwen helpt het zaadje makkelijker te verteren. Is chiazaad geschikt voor vegetariërs en veganisten? Chiazaad bevat geen dierlijke stoffen. Hierdoor is het geschikt voor vegetariërs en veganisten. Het levert bovendien omega-3 vetten die normaal in vis zitten. Mag je elke dag chiazaad gebruiken? Je mag elke dag chiazaad gebruiken, maar houd de hoeveelheid klein. Ongeveer één tot twee eetlepels per dag is een normale portie. Door te veel chiazaad kun je darmklachten krijgen. Wat gebeurt er als je chiazaad laat weken? Als je chiazaad in water laat weken, nemen de zaadjes veel vocht op en worden ze geleiachtig. Dit maakt het makkelijk om er pudding, pap of een verdikkingsmiddel van te maken. Kan chiazaad voor iedereen gezond zijn? Chiazaad gezond noemen geldt voor de meeste mensen, maar niet voor iedereen. Mensen die bloedverdunners gebruiken of snel last hebben van hun darmen kunnen beter voorzichtig zijn met chiazaad. Overleg bij twijfel altijd met een huisarts.