Lijnzaad: een kleine krachtpatser voor je gezondheid

Lijnzaad gezond eten is populair bij mensen die goed willen zorgen voor hun lichaam. Dit kleine zaadje komt van de vlasplant en wordt al duizenden jaren gebruikt in verschillende landen. Het staat vooral bekend om zijn vezels, omega 3-vetzuren en een bijzondere stof: lignanen. Veel mensen voegen dagelijks lijnzaad toe aan hun maaltijd. Dat kan in de yoghurt, door de havermout of in zelfgebakken brood. Maar wat maakt lijnzaad nu zo geliefd als onderdeel van een gezonde levensstijl?

De voedingswaarde van lijnzaad

Met lijnzaad voeg je vitamines, vezels en vetzuren toe aan je voeding. In lijnzaad zitten onder andere vitamine B1, magnesium, fosfor en selenium. Daarbij levert dit zaadje een flinke portie vezels. Dat is goed voor je darmen en helpt om je stoelgang soepel te houden. Lijnzaad bevat ook veel plantaardige omega 3-vetzuren, vooral alfa-linoleenzuur. Dit soort vet is belangrijk voor het hart en de bloedvaten. Door de natuurlijke vetten en vezels geeft lijnzaad vulling aan een maaltijd, zodat je langer een vol gevoel houdt. Hierdoor grijpen sommige mensen minder snel naar tussendoortjes.

Waarom lijnzaad goed is voor je darmen

Vezels zijn voeding voor je darmen. Lijnzaad is hier een sterke bron van. Als je voldoende vocht drinkt en lijnzaad gebruikt, helpt het je spijsvertering op gang houden. Dit komt door de slijmstoffen in de schil van het zaad. Die nemen water op en vormen een soort gelei in je darmen. Hierdoor gaat de ontlasting makkelijker door je lijf. Artsen raden soms lijnzaad aan bij mensen die snel last hebben van verstopping. Wel is het dan belangrijk om veel water te drinken, anders werkt het juist niet goed.

Lignanen en hun bijzondere werking

Naast vezels en vetzuren bevat lijnzaad een plantstof die lignanen heet. Deze stoffen komen vooral voor in zaden, maar lijnzaad spant de kroon. Lignanen werken als antioxidanten. Dat betekent dat ze je cellen beschermen tegen schade door vrije radicalen. Sommige onderzoeken laten zien dat lignanen misschien een rol spelen bij het beschermen van het hart en mogelijk van invloed zijn op hormonen in het lichaam. Vooral vrouwen zijn soms geïnteresseerd in de werking van deze stoffen, omdat onderzoek laat zien dat ze een kleine invloed kunnen hebben op klachten rond de overgang. Om van deze stoffen te profiteren, moet het zaad wel gebroken of gemalen zijn. Ongebroken lijnzaad verlaat het lichaam namelijk bijna zoals het erin ging, zonder dat je alles opneemt.

Lijnzaad toevoegen aan je dagelijkse eetpatroon

Het is makkelijk om lijnzaad in je dagelijkse voeding te verwerken. Je kunt het toevoegen aan je ontbijt, bijvoorbeeld door het over de yoghurt of de pap te strooien. Ook door smoothies, salades of gebakken producten kun je wat zaadjes mengen. Zowel bruin als goudkleurig lijnzaad zijn geschikt. De smaak is mild en een beetje nootachtig. Let er wel op dat lijnzaad altijd gebroken of gemalen gebruikt wordt, anders neem je het minder goed op. Bewaar het na openen in de koelkast, want door de vetzuren kunnen de zaadjes snel ranzig worden.

Let op met grote hoeveelheden lijnzaad

Hoewel lijnzaad gezond is, is het verstandig om niet te veel tegelijk te nemen. Bij het eten van grote hoeveelheden kunnen er lichte bijwerkingen ontstaan, zoals winderigheid of een opgeblazen buik. De officiële richtlijn zegt dat twee eetlepels per dag voldoende is. Ongeveer 15 tot 20 gram per dag past goed in een gezond eetpatroon. Let op bij het gebruik van lijnzaad als je zwanger bent, medicijnen slikt of een aandoening hebt. In deze situaties is het verstandig om eerst met een arts te overleggen. Eet lijnzaad ook nooit rauw in grote hoeveelheden, want het bevat van nature een kleine hoeveelheid stoffen die niet goed zijn voor je lichaam als je er te veel van binnenkrijgt.

Meest gestelde vragen over lijnzaad gezond

Moet ik gebroken of heel lijnzaad nemen?
Gebroken lijnzaad wordt beter opgenomen door het lichaam. Hele zaadjes gaan vaak onverteerd weer uit het lichaam. Voor de meeste voedingsstoffen kies je dus het best gebroken lijnzaad.

Hoeveel lijnzaad per dag is goed voor mij?
Ongeveer 1 tot 2 eetlepels, dat is zo’n 15 tot 20 gram per dag, past goed in een gezond voedingspatroon. Dit is genoeg om voordeel te halen uit de voedingsstoffen.

Mag je lijnzaad tijdens de zwangerschap gebruiken?
Tijdens de zwangerschap is het goed om op te letten met lijnzaad. Er is nog niet genoeg bekend over de invloed op de baby. Praat daarom altijd eerst met een arts voordat je lijnzaad gebruikt als je zwanger bent.

Kan lijnzaad helpen tegen verstopping?
Lijnzaad is rijk aan vezels. In combinatie met veel drinken kan dit helpen bij verstopping. Gebruik het met mate en bouw langzaam op.

Is lijnzaad geschikt voor kinderen?
Kinderen kunnen lijnzaad gebruiken, maar alleen in een kleine hoeveelheid. Begin met een halve theelepel en geef het niet iedere dag. Overleg bij twijfel altijd even met een arts of diëtist.