Lengte: wat het zegt, wat het niet zegt en waarom we er zo mee bezig zijn

Lengte is iets waar bijna iedereen wel eens aan denkt. Hoe groot ben jij? Ben je langer of korter dan gemiddeld? Het is een van de eerste dingen die mensen van elkaar opmerken. Toch zegt een meting in centimeters maar weinig over wie iemand werkelijk is. In deze blog kijken we naar wat lichaamslengte precies inhoudt, hoe die tot stand komt en waarom we er als samenleving zoveel waarde aan hechten.

Hoe groot ben je gemiddeld in Nederland?

Nederland staat wereldwijd bekend als het land van de langste mensen. Nederlandse mannen zijn gemiddeld ongeveer 182,9 centimeter groot, vrouwen gemiddeld rond de 170,7 centimeter. Dat maakt Nederland al jaren een van de landen met de grootste gemiddelde lichaamsomvang ter wereld. Wetenschappers denken dat dit komt door een combinatie van goede voeding, goede gezondheidszorg en genetische factoren. Interessant genoeg is die groei de afgelopen decennia wel afgevlakt. Jonge Nederlanders zijn niet meer zo veel groter dan hun ouders als vroeger het geval was.

Wat bepaalt hoe groot je wordt?

Genen spelen de grootste rol bij het bepalen van je uiteindelijke maat. Ruwweg 60 tot 80 procent van je lichaamsmaat wordt bepaald door wat je van je ouders meekrijgt. Als beide ouders lang zijn, is de kans groot dat jij dat ook wordt. De overige invloed komt van omgevingsfactoren. Voeding tijdens de jeugd is daarin erg belangrijk. Wie opgroeit met voldoende eiwitten, vitamines en mineralen, haalt zijn of haar maximale groeipotentieel eerder. Slaap speelt ook een rol, want tijdens diepe slaap maakt het lichaam groeihormoon aan. Ziekte of chronische stress in de kinderjaren kan de groei juist remmen. Het lichaam groeit het sterkst tijdens de eerste twee levensjaren en opnieuw tijdens de puberteit.

Waarom hechten we zoveel waarde aan lichaamsgrootte?

Onderzoek laat zien dat langere mensen in bepaalde situaties anders worden behandeld. Ze worden in westerse culturen vaker als zelfverzekerd en gezaghebbend gezien. Sommige studies tonen aan dat langere mannen vaker worden gekozen als leider en dat ze gemiddeld iets meer verdienen dan kortere mannen. Bij vrouwen liggen die verwachtingen vaak anders: een gemiddelde of iets kleinere stature wordt in sommige culturen juist als vrouwelijker gezien. Dat alles zegt meer over onze vooroordelen dan over werkelijke kwaliteiten. Want iemands capaciteiten, intelligentie of karakter hebben niets te maken met hoeveel centimeter die persoon meet.

Groeien we nog na onze tienerjaren?

De meeste mensen stoppen met groeien aan het einde van de puberteit. Bij meisjes is dat meestal rond het vijftiende of zestiende jaar, bij jongens iets later, vaak tussen het achttiende en twintigste jaar. Dat komt doordat de groeischijven in de botten, ook wel epifysairschijven genoemd, op dat moment sluiten. Daarna is lengtegroei vrijwel niet meer mogelijk. Wat wel kan, is dat mensen na hun twintigste iets lijken te krimpen. Dat komt door slijtage van de tussenwervelschijven en een iets holle houding die in de loop der jaren ontstaat. Goede houding en voldoende beweging kunnen dit vertragen. Soms vragen mensen of je je afmeting kunt vergroten door bepaalde oefeningen of supplementen. Het antwoord is duidelijk: na het sluiten van de groeischijven heeft dat geen meetbaar effect meer op je stature.

Veelgestelde vragen

Wat is de gemiddelde lichaamslengte van een Nederlandse man?
De gemiddelde lichaamslengte van een Nederlandse man ligt rond de 182,9 centimeter. Daarmee behoren Nederlandse mannen tot de langsten ter wereld.

Tot welke leeftijd groei je nog in de hoogte?
De meeste mensen groeien in de hoogte tot het einde van de puberteit. Bij meisjes stopt de groei vaak rond het vijftiende of zestiende jaar, bij jongens meestal ergens tussen het achttiende en twintigste jaar.

Kun je je lichaamsgrootte beïnvloeden?
Tijdens de groeiperiode kun je je uiteindelijke stature beïnvloeden door goed te eten, voldoende te slapen en gezond te leven. Na het sluiten van de groeischijven is het niet meer mogelijk om groter te worden door voeding of oefeningen.

Waarom zijn Nederlanders zo lang?
Nederlanders zijn gemiddeld zo groot door een combinatie van genetische aanleg, een lange geschiedenis van goede voeding en toegankelijke gezondheidszorg. Wetenschappers denken dat natuurlijke selectie ook een rol heeft gespeeld in de loop van generaties.